موانع معادن فارس در مسیر جهش تولید

گروه معدن: رهبر معظم انقلاب امسال را سال جهش تولید نامگذاری کردند و قطعا تحقق این شعار نیازمند الزامات و ظرفیت‌هایی است که باید تمام مجموعه‌ها آن را فراهم کنند؛‌مروری کوتاه بر وضعیت معادن فارس گویای اهمیت رفع موانع برای تحقق شعار سال است.


 به گزارش روزگار معدن به نقل از ایرنا، بخش معدن از جمله بخش‌های بسیار مهم و اثرگذاری است که توجه به آن و به فعلیت رساندن ظرفیت‌های بالقوه آن می‌تواند همانند یک موتور محرکه قوی اقتصاد کشور را پیش ببرد.

رهبر معظم انقلاب ۱۷ اردیبهشت‌ ۹۹ در ارتباط تصویری با بخش‌های تولیدی کشور ضمن اشاره به ویژگی‌های مورد انتظار از جهش تولید در حوزه‌های مختلف اقتصادی فرمودند: «در بخش معدن خیلی عقبیم و یکی از بخش‌هایی که حتما نیاز است که به آن توجه بشود، بخش معدن است»

ایشان پیش از این نیز در سخنان خود ضمن تاکید بر لزوم پرهیز از خام‌فروشی مواد معدنی، یکی از بهترین جایگزین‌ها برای صادرات نفت را حوزه معدن دانسته‌اند و این مسئله را متذکر شده‌اند که اینکه سنگ از معادن کشور صادر شود و محصولاتی که با آن تولید می‌شود به کشور ما وارد شود تا ارزش‌افزوده آن به دیگران برسد، قابل قبول نیست.
رئیس‌جمهوری نیز ۱۸ اردیبهشت‌ ۹۹ در آیین بهره‌برداری از طرح‌های ملی صنعت مس ایران در این‌باره گفت: خوشحالم در دولت یازدهم و دوازدهم در این زمینه کار بسیار بزرگی انجام گرفته است یعنی آنچه در دولت یازدهم و دوازدهم اکتشاف شده در مقایسه با آنچه در تاریخ ایران اکتشاف شده، خیلی خیلی بیشتر است یعنی چندین برابر اکتشاف کل تاریخ است.

این اکتشافی که در طول این ۷سال انجام گرفته است. نشان می‌دهد که در زمینه اکتشاف چه کار بزرگی انجام گرفته است که این‌کار اول ما است که بسیار مهم است دستگاه‌های مختلف در این زمینه کار و تلاش می‌کنند.

حجت‌الاسلام و المسلمین حسن روحانی افزود: با این وجود، برای کشف معادن هنوز به عمق زمین نرفته‌ایم و عمدتا از معادنی استفاده کرده‌ایم که در سطح هستند و باید به عمق یک تا ۳کیلومتری برویم که البته در نفت و گاز رفتیم. اگر نفت و گاز را جزو معادن معمولی قرار دهیم که آنها را معادن ویژه حساب می‌کنیم و در عمق‌های بسیار زیاد رفتیم و در بقیه معادن هم عمق زیاد نرفتیم و جایی که معدن بزرگ با عیار بزرگ است آن وقت صرف دارد به عمق برویم و از آن معادن استفاده و بهره‌برداری کنیم.

رئیس‌جمهوری همچنین گفت: باید کاری بکنیم معادنی که استفاده نمی‌شود، به سرعت در اختیار مردم قرار دهیم.

فرمایش رهبر معظم انقلاب از یک‌سو و برنامه‌های دولت تدبیر و امید برای استفاده از ظرفیت معادن، بیانگر نقش و جایگاهی است که این بخش می‌تواند در توسعه اقتصاد کشور و قطع وابستگی به نفت ایفا
کند.
معادن نسل جدید فعالیت‌های اقتصادی
حمید‌رضا ایزدی، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت فارس، معادن را نسل جدیدی از فعالیت‌های اقتصادی دانست و به ایرنا گفت: این بخش در اقتصاد مقاومتی محور فعالیت‌های تولیدی به شمار می‌رود.

وی افزود: بر اساس ویژگی‌های زمین‌شناسی معدنی، هم اینک از ۳۷ نوع ماده معدنی شناسایی شده در استان فارس ۲۳ نوع از جمله سنگ آهک، مارن، سنگ گچ، مرمریت، سنگ چینی، خاک‌نسوز، خاک صنعتی، نمک آبی و سنگی، سیلیس، کوارتزیت، منگنز، سرب، روی، کرومیت، باریت، سنگ‌‌آهن، مس و گرانیت در حال بهره‌برداری است.

ایزدی ادامه داد: تنوع مواد معدنی قابل برداشت، تنوع سنگ‌های تزئینی و نما با مزیت صادراتی، وجود انواع خاک‌های نسوز و صنعتی، منابع عظیم انواع مصالح ساختمانی، کشف ذخایر دولومیت در جنوب استان فارس، وجود ظرفیت‌های سنگ‌آهن در شرق فارس و همچنین معادن فلزی استان از‌جمله قابلیت‌های معدنی فارس است.

او گفت: هم‌اینک ۶۴۳ معدن فعال با سرمایه‌گذاری هفت هزار و ۲۷۵ میلیارد ریال و اشتغال هشت هزار ۳۳۵ نفر و ذخیره‌ای معادل ۳هزار و ۳۲۶ میلیون تن و تولید و استخراج سالانه افزون‌‌بر ۵۰ میلیون تن مواد معدنی در این استان وجود دارد.
ایزدی اضافه کرد: در سال ۹۸ در بخش معدن ۳۴ پروانه بهره‌برداری اکتشاف، ۱۵ فقره گواهی کشف و ۴۲ پروانه بهره‌برداری در استان صادر شد.

او افزود: استان فارس از نظر تعداد معادن و میزان استخراج در کشور رتبه چهارم و از نظر ذخایر معدنی رتبه هفتم کشور را در اختیار ‌دارد و از‌جمله استان‌هایی است که بالاترین میزان کشف‌های معدنی کشور را به خود اختصاص داده ‌است.

رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت فارس ادامه داد: همچنین ایجاد واحدهای صنایع معدنی که مواد معدنی مورد‌نیاز آنها از معادن استان قابل تامین است علاوه‌بر جلوگیری از خام‌فروشی مواد معدنی و تکمیل زنجیره تولید ارزش‌افزوده، اشتغال پایداری را نیز ایجاد خواهد کرد.

ایزدی، طرح احیا، فعالسازی و توسعه معادن کوچک مقیاس را از طرح‌های اصلی وزارت صنعت، معدن و تجارت دانست و گفت: این طرح در شرایط فعلی یکی از نقاط قوت و امید بخش در ایجاد اشتغال پایدار، توسعه صادرات، تقویت زنجیره‌های تامین و ایجاد ارزش در بخش معدن و ایجاد فرصت‌های مناسب برای معرفی سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با بخش معدن و شفاف‌سازی و ساده‌سازی فرآیندهای حضور و مشارکت در جامعه معدنی کشور است.

صدور ۲۵۲ مجوز معدنی در یکسال گذشته
رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت فارس، با اشاه به صدور ۲۵۲‌مجوز معدنی در سال ۹۸ گفت: ذخایر قطعی معدنی استان طی مدت مذکور افزون بر ۹۵۹ میلیون تن افزایش یافته و به ۳ و ۴دهم میلیارد تن رسیده که ۵/۲میلیون تن نیز به ظرفیت استخراج مواد معدنی استان خواهد افزود.

ایزدی افزود: همچنین سال گذشته ۷۳پروانه اکتشاف و گواهی کشف با هزینه عملیاتی افزون‌بر ۸۴ میلیارد ریال در بخش معدن استان فارس صادر شده است.
او ادامه داد: سال گذشته همچنین ۴۷ پروانه بهره‌برداری در حوزه معدن با سرمایه‌گذاری ۶۹۰ میلیارد ریال در این استان صادر شد که با صدور این تعداد پروانه بهره‌برداری، زمینه اشتغال ۳۳۷ نفر به شکل مستقیم فراهم شده است.

وی اظهار کرد: استان فارس با استخراج سالانه ۵۱ میلیون تن انواع مواد معدنی یک استان مستعد از نظر منابع معدنی از قبیل سنگ مرمریت و چینی، خاک نسوز و صنعتی، گچ ساختمانی، دولومیت، سیلیس، آهک، نمک، منگنز، آهن و مس است. ایزدی، تعداد معادن دارای پروانه بهره‌برداری در فارس را ۶۴۸ معدن برشمرد و افزود: حدود ۳ و ۴ دهم میلیارد تن ذخیره قطعی این معادن است.

او گفت: مقاصد صادراتی مواد معدنی استان فارس شامل کشورهای چین (سنگ‌های تزئینی)، کشور عراق (سیمان کلینکر) و کشورهای قطر، عمان، کنیا، کره‌جنوبی و ویتنام است.

رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت فارس اضافه کرد: از سال گذشته طرح مطالعاتی پژوهشی بخش معدن با عنوان استراتژی توسعه معدن و صنایع معدنی استان با همکاری دانشگاه شیراز در دست تهیه قرار گرفت و در بخش اکتشاف نیز در پهنه اکتشاف شمال و شمال شرق استان شامل شهرستان‌های بوانات، اقلید، خرمبید، آباده، سرچهان و بخش‌هایی از ارسنجان، پهنه دولومیت در شهرستان‌های جنوبی و جنوب غرب استان، مطالعات اکتشافی در شهرستان‌های نورآباد و رستم، پهنه‌های چهارگانه منطقه قطروئیه نی‌ریز مطالعات در حال انجام است.

معادن، بهترین جایگزین برای نفت است
محمد حسین شرافت، رئیس سازمان نظام مهندسی معدن فارس نیز با اشاره به اینکه معادن می‌توانند نقش اساسی و مهمی در جهش تولید ایفا کنند گفت: با توجه به شرایط بازار جهانی نفت و تحریم‌هایی که در این بخش بر کشور تحمیل شده، بهترین جایگزین و بالقوه‌ترین امکانی که بتواند جایگزین نفت شود معادن هستند.

شرافت افزود: فرمایش‌های رهبر معظم انقلاب در زمینه لزوم توجه به بخش معدن و پرهیز از خام‌فروشی نیز بیانگر اهمیت این بخش است و باید به سمتی حرکت کنیم که ضمن کشف مواد معدنی جدید و متنوع‌تر، مواد معدنی موجود را نیز وارد چرخه زنجیره‌های فرآوری کنیم تا از خام‌فروشی جلوگیری شود.

او ادامه داد: در بخش معدن این استعداد و توانایی از حیث منابع و نیروی متخصص و فنی نیز وجود دارد.

لزوم بازنگری در موانع قانونی
وی بیشترین و بزرگ‌ترین موانع پیش‌روی بخش معدن را از جانب محیط‌زیست و منابع طبیعی عنوان کرد و گفت: به نظر می‌رسد که در بخش معدن باید با یک نگاه جدیدی به مقوله منابع طبیعی و محیط‌زیست نگاه شود.

او افزود: البته هیچ‌کس نمی‌تواند منکر این موضوع باشد که حفظ منابع طبیعی و محیط‌زیست لازم و ضروری است اما اگر بخواهیم ظرفیت منابع معدنی را از بالقوه به بالفعل تبدیل کنیم باید نگاه محیط‌زیست و منابع طبیعی به بخش معدن تغییر کند.

شرافت اظهار کرد: هم‌اینک و با توجه به قوانین و مقرراتی که وجود دارد، هم مجموعه محیط‌زیست و هم مجموعه منابع طبیعی در زمان اجرای مقررات بخش خودشان به سد بزرگی در مقابل توسعه معدن تبدیل می‌شوند و چنانچه در این قوانین و مقررات بازنگری انجام شود شاهد تحول اساسی خواهیم بود.

کمبود ماشین‌آلات با قدرت بالا
رئیس سازمان نظام مهندسی معدن فارس گفت: بخش دیگری که مانع رشد بخش معدن می‌شود حوزه تجهیزات و ماشین‌آلات آن است، ما در مقیاس ماشین‌آلات با قدرت کم امکان برخی تولیدات را در کشور داریم اما در حوزه ساخت ماشین‌آلات با قدرت بالا که بخش معدن به آنها نیاز ضروری دارد دچار کمبود
هستیم.

شرافت افزود: باید قوانین و شیوه‌نامه‌ها و همکاری نهادها در بخش‌های مختلف به گونه‌ای باشد که امکان ورود این ماشین‌آلات به کشور فراهم و تسهیل شود چرا‌که بدون این دستگاه‌ها و ماشین‌آلات امکان تولید با مقیاس‌های بزرگ وجود نخواهد داشت و معدنکاری هم با مقیاس کوچک صرفه چندانی ندارد چرا که قیمت تمام شده را بالا می‌برد و طرح‌ها را غیر اقتصادی می‌کند.

او اضافه کرد: بنابراین در این حوزه هم دولت قطعا برنامه‌هایی دارد که باید شتاب بیشتری گیرد تا تامین ماشین‌آلات با سرعت بیشتر و به میزان مورد نیاز انجام شود.
وی افزود: یک مورد دیگر هم بحث ورود قطعاتی یدکی است که ماشین‌آلات موجود در بخش معدن کشور به آنها نیاز دارند که در این بخش نیز یک برنامه مدون وجود ندارد و هیچ کنترل و نظارتی هم انجام نمی‌شود.

شرافت ادامه داد: قطعات یدکی برای ماشین‌آلات موجود معدنی در سطح کشور با قیمت‌های بسیار بالا و بدون نظارت کافی عرضه می‌شود و تولید‌کننده معدنی هم مجبور است برای این خطوط تولیدش دچار مشکل نشود آنها را تهیه کند.

او ادامه داد: باید همانگونه که در دیگر بخش‌ها نهادهای نظارتی بر عرضه کالا و خدمات و فروش محصولات معدنی نظارت دقیق دارند، در حوزه تامین تجهیزات و قطعات مورد نیاز بخش معدن نیز نظارت‌ها دقیق و کارشناسی باشد و از اجحاف در حق تولید‌کننده معدنی جلوگیری شود.

بخش معدن گرفتار ناهماهنگی‌های اداری
علی اکبر زارعی، یک فعال حوزه معدن در استان فارس، این بخش را گرفتار در ناهماهنگی‌های اداری دانست و به ایرنا گفت: آنچه امروز در حوزه معدن با آن مواجه هستیم و نگاهی که در مقابله با این بخش در کشور وجود ندارد در حقیقت نوعی خود تحریمی است.

وی با اشاره به نامگذاری امسال به نام سال جهش تولید افزود: فرمایش‌های رهبر معظم انقلاب سیاست‌گذاری کلی است که نیاز کشور است و همه باید در این جهت حرکت کنند اما بعضا این مسائل در حد شعارباقی می‌ماند.

او ادامه داد: معادن خصوصیتی که دارند محرک صنایع و تامین‌کننده مواد اولیه صنایع معدنی و سایر صنایع معادن هستند و صنایع ما باید مواد معدنی را که از معادن استخراج می‌شود فرآوری و محصول تولیدی را روانه بازار کنند تا این روند ما را به سمت خودکفایی سوق دهد.

وی اضافه کرد: بیشتر معادن کشور در بخش‌های محروم و کم‌برخوردار هستند و زنده نگه داشتن بخش معدن در گام نخست به اشتغال کسانی که واقعا مستحق کمک هستند کمک می‌کند.

او افزود: با وجود اهمیت بخش معدن اما در کشور عده‌ای هستند که عمدا بر علیه این بخش فعالیت می‌کنند.

رئیس سازمان نظام مهندسی معدن فارس اظهار کرد: فارغ از فشارهای بین‌المللی و تحریم‌ها، بخش قابل توجهی از معدن در کشور گرفتار مسائل و مشکلاتی است که اگر این موانع برداشته شود بخش معدن با قدرت بیشتری به سمت جلو حرکت خواهد کرد اما اگر این روند تداوم داشته باشد بخش معدن هر روز خسته‌تر از روز قبلخواهد بود.

شرافت ادامه داد: ما هم در قوانین، هم در دریافت مجوزها و هم در اجرا خواستار حمایت‌های بسیار ساده‌ای هستیم که اگر به دنبال توسعه معادن هستیم به این انتظارات باید بها داده شود.

وی افزود: بخش معدن می‌تواند به کشور در این شرایط سخت کمک بسیار کند اما اگر نگاه به این بخش تغییر نکند باید منتظر بود که این بخش به تعطیلی کشیده شود.


انتهای پیام/


چاپ