توسعه اکتشافات رمز خودکفایی در تامین مواد اولیه

اگر سیاست‌های کلان هر واحد معدنی کوچک، متوسط و بزرگ‌مقیاس را معیاری برای راستی‌آزمایی نقش آنها در مسیر توسعه کشور بدانیم، در زمینه تولید شمش روی‌، 2سیاست مهم با اهدافی مشخص در مسیر توسعه صنعت روی دنبال می‌شود.


نخست می‌توان به توسعه بلوک‌های جدید معدن سرب و روی اشاره داشت که پس از طی فاز مطالعاتی و سپس کشف ذخایر جدید آن، باید در انتظار نهایی شدن برای برداشت ذخایر معدنی و به تبع آن، افزایش میزان تولید در کنار کاهش وابستگی در زمینه تامین مواد اولیه از سایر معادن در داخل کشور باشیم.

 دومین سیاست اتکا به منابع داخلی برای تامین مواد اولیه تولید شمش روی است که چنین رویکردی نشان از اهتمام جدی برای حفظ منابع ارزی کشور در شرایط بحرانی امروز دارد. در همین زمینه، گفت‌وگوی «فلزات آنلاین» با حبیب‌اله حاجی‌زاده اردکانی، مدیرعامل شرکت ذوب روی بافق به شرح زیراست:

برنامه‌های شرکت ذوب روی بافق در شرایط کرونا را توضیح دهید؟

سیاست کلی شرکت ذوب روی بافق، تداوم اقدامات تولیدی در شرایط خاص اپیدمی ویروس کرونا بوده است و اینکه بپذیریم با استفاده از چه روش‌هایی با رعایت پروتکل‌های وزارت بهداشت به فعالیت‌های خود ادامه دهیم. بنابراین اقدامات انجام ‌شده در شرکت ذوب روی بافق در زمینه پیشگیری از شیوع ویروس کرونا شامل گندزدایی تمامی واحدهای سایت و سرویس رفت‌وبرگشت کارکنان به ‌صورت روزانه، بررسی شرح‌ حال و تب‌سنجی روزانه کارکنان، تعطیل کردن رستوران کارخانه و پخش غذا در ظروف یک‌بار مصرف، آموزش کارکنان در جهت جلوگیری از شیوع ویروس کرونا از طریق آموزش‌های حضوری، مجازی و نیز نصب بنر و پوسترهای آموزشی، پخش ماسک، دستکش و مایع ضدعفونی‌کننده بین کارکنان و تعطیلی ۱۰ روزه شرکت در فروردین ‌ماه امسال که اوج دوران اپیدمی این ویروس در استان یزدبود، می‌شود.

تولید شرکت نسبت به سال گذشته چه تغییری داشته است؟

با توجه به تعطیلی ۱۰ روزه کارخانه در اوج دوران اپیدمی ویروس کرونا، میزان تولید شرکت در فروردین ماه امسال نسبت به مدت مشابه در سال گذشته کمتر از ۵ درصد کاهش‌ داشته است که با برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته در روزها و ماه‌های آتی، این کسری تولید نه تنها جبران خواهد شد، بلکه هدف‌گذاری انجام ‌شده فراتر از سال رونق تولید و بر مبنای سال «جهش تولید» است.

چه برنامه‌هایی برای تحقق «جهش تولید» در نظر گرفته‌ شده است؟

در جهت افزایش تولید و از بین بردن گلوگاه‌هایی که منجر به توقف تولید می‌شود، پروژه‌هایی را برای سال ۱۳۹۹ درنظر گرفتیم که می‌توان به برخی از آنها اشاره کرد؛ ازجمله پروژه‌های مدنظر می‌توان از پروژه بازسازی و نوسازی بویلر واحد تشویه نام برد که با انجام آن یکی از بزرگ‌ترین گلوگاه‌هایی که طی دو سال گذشته بارها شرکت را دچار مشکل کرده و موجب توقف تولید شده است، مرتفع خواهد شد.

همچنین پروژه افزایش ظرفیت واحد لیچ اکسیدی که البته این پروژه قرار بود طی سال گذشته محقق شود اما با وجود برخی از مشکلات، متاسفانه تحقق آن به تاخیر افتاد که امیدوار هستیم در امسال این پروژه نیز به نتیجه نهایی و درستی برسد.

 سومین پروژه‌ای که در سال «جهش تولید» اهتمام ویژه به آن خواهیم داشت، پروژه اسیدشویی سرباره‌های ذوب است که خود منجر به افزایش تولید و بالا رفتن راندمان واحدهای داخلی مجموعه خواهد شد.

برنامه‌‌ای برای تولید حداکثری در دستور کار شرکت ذوب روی بافق وجود دارد؟

با توجه به روند افزایش تولید این شرکت که از سال ۱۳۹۶ کلید زده شد، به‌ طور متوسط هر ساله بیش از یک هزار تن شمش روی، افزایش تولید نسبت به سال پیش از آن داشته‌ایم که در نوع خود رخداد مهمی به شمار می‌رود.

با این حال، اهداف و سیاست‌گذاری شرکت بر این مبنا استوار شده است که بتواند به ظرفیت اسمی (تولید رقم ۳۰ هزار تن شمش روی به صورت سالانه) برسد و بر همین اساس امیدوار هستیم تا پایان سال «جهش تولید» بتوانیم به اهداف و سیاست‌های وضع شده به طور کامل دست پیدا کنیم و شاهد جهشی واقعی در تولیدات شرکت ذوب روی بافق باشیم.

فناوری مجموعه نسبت به معیارهای جهانی، دارای چه وضعیتی است؟

واقعیت این است که فناوری مورد استفاده در این مجموعه مربوط به شرکت NFC چین و متعلق به ۳۰ سال گذشته است؛ با این حال، این شرکت با داشتن یک واحد فنی متخصص و تحقیق و توسعه فعال و نیز استفاده از نیروی انسانی کارآمد و فعال، دائما در حال نوسازی، بازسازی و همچنین به‌روز کردن تجهیزات مجموعه است که حتی در این زمینه توانسته با انجام تحقیقات خاص، کارهایی را صورت دهد که برای نخستین‌بار در منطقه خاورمیانه تحقق می‌یابد. ازجمله رخدادهای مهم و بزرگ در این زمینه می‌توان به تولید شمش روی از منابع اکسیده و سولفوره به ‌صورت کاملا همزمان و با داشتن تنها یک واحد الکترولیز، اشاره کرد. همچنین در زمینه بازسانی و نوسازی ماشین‌آلات و تجهیزات مورد استفاده در شرکت ذوب روی بافق، برنامه‌ ویژه‌ای برای سال جدید در دستور کار قرار دارد که بزرگ‌ترین آن، نوسازی بویلر واحد تشویه شرکت است. بنابراین ما در شرکت ذوب روی بافق اهتمام ویژه‌ای به نوسازی تجهیزات و سیستم‌های تولیدی مجموعه داریم تا به شکلی بتوانیم در راستای برنامه‌های به‌روزرسانی، علاوه بر افزایش راندمان تولید، جایگاه بین‌المللی خود را حفظ و در مواردی شاهد ارتقای آن باشیم.

در زمینه بهینه‌سازی مصرف انرژی، چه برنامه‌هایی مدنظر دارید؟

ابتدا باید اشاره کرد که بهینه‌سازی مصرف انرژی جزو الزامات مهم هر شرکت معدنی و صنعتی در کشور است؛ چراکه در لوای عمل به این فرآیند می‌توان مفهوم توسعه را در چشم‌انداز هر مجموعه صنعتی به روشنی تصویر و آن را مشاهده کرد. بنابراین اهمیت بهینه‌سازی مصرف انرژی، ما را در برابر خطرات دنیای صنعتی مصون می‌دارد و امکانات گسترده‌تری از جهان جدید برای ما به ارمغان می‌آورد. با این حال، شرکت ذوب روی بافق طی دو سال گذشته با اقداماتی که در واحد الکترولیز صورت داده، توانسته شاخص مصرف برق خود را در حد شاخص‌های استاندارد جهانی کاهش دهد که این امر منجر به ‌صرفه‌جویی در بحث انرژی و هزینه‌های مالی شرکت شده است.

یکی دیگر از انرژی‌های حیاتی و مهم، آب است که باید در زمینه بهینه‌سازی مصرف آن الزاماتی وجود داشته باشد تا بتوان همزمان با استفاده بهینه از آن، در حفظ و نگهداری آن نیز کوشا عمل کنیم. بنابراین ما در زمینه مصرف آب نیز با اقداماتی از قبیل نصب کنتور در ورودی واحدها، جلوگیری از هدررفت آب در مکان‌های مختلف، ثبت مقادیر آب مصرفی و کنترل روزانه آن و همچنین تبدیل آبیاری غرقابی فضای سبز شرکت به قطره‌ای، توانسته‌ایم شاخص مصرف شرکت را نسبت به سال‌های گذشته به‌ طور چشمگیری کاهش دهیم.

بسیاری از کشورهای جهان برنامه‌های متعدد زیست‌محیطی را برای جهان عاری از آلودگی طراحی کرده‌اند. دستورالعمل مشخصی در این زمینه دارید؟

باید توجه داشته باشید که رعایت چنین مسائلی در کشورهای پیشرفته به عنوان یک امر رایج و مرسوم تلقی می‌شود اما متاسفانه در کشور ما و نزد بسیاری از شرکت‌های صنعتی و معدنی، چنین برنامه‌ریزی دقیق و مدونی که بتواند از آسیب‌های جدی به محیط‌زیست جلوگیری به عمل آورد، مشاهده نمی‌شود.

بنابراین ضرورت توجه به این موضوع، مسئولیت تک‌تک ما به خصوص معدنی‌ها را سنگین‌تر از گذشته می‌کند؛ پس باید این مفهوم را به یک فرهنگ تبدیل کنیم که تحقق جهان عاری از آلودگی زیست‌محیطی، هم می‌تواند منجر به افزایش تولید در کنار بالا رفتن کیفیت محصول شود، هم زیست‌بوم را برای خود، جهان پیرامون و آیندگان حفظ می‌کند و دست آخر مسئله بقا را برای همه ما موجودات زنده تضمین می‌کند.

از طرفی، ما در شرکت ذوب روی بافق برنامه‌های متعددی برای رسیدن به استانداردهای لازم زیست‌محیطی طی امسال طراحی کرده‌ایم که تماما در راستای ارتقای شرکت جهت حفظ زیست‌بوم منطقه عنوان شده است. ازجمله پروژه‌های مدنظر می‌توان به نصب آنلایزر واحد اسید سولفوریک جهت پایش لحظه‌ای گازهای خروجی از دودکش واحد، نصب بگ فیلتر در خروجی دودکش کوره القایی واحد ذوب، ساماندهی کیک‌های باطله و استفاده مجدد از آنها در خط تولید و... اشاره کرد.

با توجه به اینکه استفاده شرکت ذوب روی بافق از منابع سولفیدی در حال افزایش است، آیا برنامه‌‌ای برای تولید اسیدسولفوریک از منابع سولفیدی دارید؟

باید توجه داشت که از طرفی اسید سولفوریک در تولید شمش روی مورد استفاده قرار می‌گیرد و از طرف دیگر، فرآیند تولید شمش روی از خاک سولفیدی، موجب آزاد شدن SO۲ می‌شود. از ابتدای راه‌اندازی کارخانه ذوب روی بافق، در راستای جلوگیری از آلودگی زیست‌محیطی، واحد اسید سولفوریک در ادامه واحد تشویه طراحی شده است.

بنابراین تولید اسید سولفوریک از گوگرد موجود در کنسانتره سولفوره، یکی از کارهای ویژه‌ مجموعه برای پیشگیری از به وجود آمدن آلودگی‌های زیست‌محیطی به شمار می‌رود. علاوه‌براین بخش زیادی از اسید سولفوریک تولید شده در داخل مجموعه، طی فرآیند تولید مورد استفاده قرار می‌گیرد و بقیه آن نیز برای استفاده مصرف‌کنندگان داخلی در بازار به فروش می‌رسد.

یکی دیگر از مسیرهایی که در واحدهای فرآوری مجموعه مورد استفاده قرار می‌گیرد، تولید اسید سولفوریک در واحد گوگردسوز است که گوگرد آن از پالایشگاه‌ها تامین می‌شود.

آیا تولید شمش روی از خاک سولفوره در شرایط امروز کشور، صرفه اقتصادی دارد؟

هر واحد تولیدی که در زمینه تولید صنایع معدنی به صورت مستمر فعالیت می‌کند، اگر دارای تجهیزات کامل و به‌روز برای تولیدات واحد صنعتی خود باشد، تردیدی وجود ندارد که می‌تواند با اتخاذ سیاست‌های درست، منطقی و کارآمد در راستای افزایش سود مجموعه خود گام‌های اساسی بردارد.

بنابراین ما نیز با مدنظر قرار دادن تمام این شرایط می‌توانیم اعلام کنیم که تولید شمش روی از خاک سولفوره صرفه اقتصادی مناسبی برای مجموعه دارد. از طرفی باید اشاره کرد که با توجه به قیمت جهانی شمش روی، نرخ دلار و اینکه شرکت ذوب روی بافق تجهیزات لازم در زمینه تولید شمش روی از خاک سولفوره را به طور کامل در اختیار دارد، صرفه اقتصادی در همان ابتدای مسیر تولید برای ما به وجود آمده است.

با توجه به اینکه معدن سرب و روی انجیره در اختیار شرکت ذوب روی بافق قرار دارد، وضعیت این معدن نسبت به سال گذشته چه تفاوتی پیدا کرده است و این معدن چه میزان از مواد اولیه تولید شمش روی مجموعه را تامین می‌کند؟ آیا برنامه‌ای برای توسعه اکتشاف در این معدن طی امسال وجود دارد؟

توجه به اکتشافات در هر معدن دارای ذخایر معدنی، یکی از مهم‌ترین اقدامات شرکت‌هایی همچون ما است که می‌توانند با انجام چنین فرآیند‌ای، چشم‌انداز روشنی برای معادن داخلی به وجود آورند. معدن سرب و روی انجیره هم جزو همان معادن دارای استعداد خوب و کافی در زمینه ذخایر معدنی به شمار می‌رود که البته اقدامات ما در این زمینه برای بهره کافی و مناسب از ذخایر این معدن، از چند وقت پیش آغاز و برنامه‌ مطالعاتی ویژه‌ای در زمینه توسعه اکتشاف این معدن، طراحی شده است.

از طرفی با توجه به اینکه ماده معدنی استخراجی از این معدن، تنها بخشی از نیاز مجموعه را به ماده معدنی روی اکسیده تامین می‌کند، بنابراین سیاست آتی شرکت، سرمایه‌گذاری مطلوب‌تر در جهت اقدامات اکتشافی تکمیلی است.

درحال‌حاضر، مطالعات و اقدامات اکتشافی تیم ما به نقطه‌‌ای عزیمت کرده که می‌توان ذخایر کشف شده جدید را رصد کرد. به عبارت دیگر، ازجمله نتایج این مطالعات به خصوص در بلوک‌های جدید، می‌توان به کشف ذخایر معدنی تازه در این زمینه اشاره داشت که برای دستیابی کامل به این ذخایر غنی در کوتاه‌ترین زمان ممکن، در حال سپری کردن فرآیند اداری آن هستیم.

وضعیت صادرات محصولات در شرایط شیوع ویروس کرونا چگونه بوده است؟ آیا برنامه‌ای برای توسعه صادرات محصولات در سال «جهش تولید» وجود دارد؟

تلاش هلدینگ توسعه معادن روی ایران و شرکت ذوب روی بافق به ‌عنوان زیرمجموعه این هلدینگ، در جهت تسهیل صادرات شمش روی است. اعتقاد ما بر این است که صادرات، زمینه مناسبی برای تامین ارز کشور در شرایط سخت امروز محسوب می‌شود؛ به طوری که هرچه بتوانیم زمینه صادراتی را تسهیل کنیم، مطمئنا شرایط معادن، واحدهای فرآوری و به طور کلی اقتصاد کشور در مسیر بهبود، تغییر پیدا خواهد کرد.

 با این حال، شرایط امروز کشور به خصوص در مواجهه با ویروس ناشناخته‌ای همچون کرونا که ناپیدا ویران می‌کند، نشان از وجود محدودیت‌هایی در زمینه واردات و صادرات از طریق گمرک است.

پس سیاست ما در سال جدید، توجه ویژه به صادرات محصولات در شرایط کاملا مساعد خواهد بود و در این زمینه کیفیت محصولات را برای رقابت بین‌المللی، ارتقا خواهیم داد.

آیا شرکت ذوب روی بافق در مسیر تامین مواد اولیه به سمت اتخاذ سیاست‌هایی برای واردات خاک معدنی از سایر کشورها رفته است؟ اساسا اتخاذ سیاست‌هایی برای تسهیل واردات مواد اولیه توسط سایر واحدهای معدنی در کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

یکی از کارهایی که باید در شرایط امروز به آن توجه داشت، نگاه به تولید داخلی بر اساس منابع موجود قابل دسترس است. اگرچه شرکت ذوب روی بافق بنا به نیاز ضروری خود در سال ۱۳۹۶ اقدام به واردات مقادیری مواد معدنی از یکی از کشورهای خارجی کرده بود؛ اما با این حال، تصمیم امروز ما در شرایط ویژه و در زمینه حفظ موجودی ارزی کشور، تامین مواد اولیه شرکت از طریق منابع داخلی است. توجه به منابع داخل کشور برای تقویت تولید داخلی، یکی از سیاست‌های مهمی است که می‌تواند الگوی مناسبی برای سایر واحدهای معدنی در داخل کشور  به شمار می‌رود.

بنابراین شرکت ذوب روی بافق، هیچ‌گونه سیاستی برای تامین ماده معدنی با منشا خارجی ندارد.

در سال گذشته اعلام کردید که با افزایش ظرفیت واحد لیچ اکسیدی، ظرفیت تولید را افزایش خواهید داد، آیا این امر محقق شد؟

با توجه به محدودیت‌های ناشی از تحریم‌های ظالمانه استکبار جهانی بر صادرات شمش روی و کاهش قیمت جهانی شمش روی در بازار LME، محدودیت‌هایی را برای ما در جهت تامین مالی پروژه‌های مصوب ایجاد کرده است؛ بنابراین در نظر داریم تا با تأسی از منویات مقام معظم رهبری در سالی که مزین به «جهش تولید» است، با تلاش همکاران و تامین منابع مالی موفق، به اتمام پروژه و در زمینه آن شاهد افزایش ظرفیت واحد لیچ اکسیدی باشیم.

به نظر شما با توجه به کمبود مواد اولیه تولید شمش روی در کشور، چه پیشنهادی برای رفع این مشکل برای واحدهای معدنی دارید؟

برای رفع مشکلات از این دست و البته بسیاری از چالش‌هایی که شرکت‌های کوچک، متوسط و بزرگ با آن مواجه هستند، باید پیش‌زمینه محکمی برای سیاست‌گذاری وجود داشته باشد. مسلما اتخاذ سیاست‌های درست، منطقی و به‌جا توسط متولی امر، کاری سخت و دشوار است و باید تمام جوانب موجود را بررسی و بر اساس آن، دستورالعمل، مصوبه یا قانونی را به همه واحدهای معدنی ابلاغ کرد. بنابراین ما هم امیدوار هستیم که با حضور معاونت جدید و خبره امور معدنی وزارتخانه، شاهد ابلاغ سیاست‌های توسعه‌گرایانه در راه‌اندازی، تجهیز و پیشرفت اکتشافات و متعاقبا رونق استخراج در این بخش باشیم.

نقش بخش خصوصی در توسعه معادن روی ایران و واحدهای فرآوری را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

اگر مبنای فعالیت در کشور را توسعه در تمام ساختارها بدانیم، بدون تردید تمام بخش‌های کشور شامل دولتی، خصوصی و... راهی جز گام برداشتن در مسیر توسعه نخواهند داشت. به هر جهت، توسعه فعالیت‌های معدنی خصوصا در بخش سرب و روی می‌تواند در رشد GDP کشور نقش به‌سزایی ایفا کند، بنابراین باید به راهکارهایی فکر کنیم که تسهیل‌کننده عاملان محترم در این بخش باشد.


انتهای پیام/


چاپ