یادداشت/

پارامتر‌های موثر در بهره‌وری صنعت فولاد

ایران در میان ۱۰ فولادساز برتر جهان قرار دارد. صنعت فولاد ما جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده است؛ بر همین اساس نیز شاهد آن هستیم که تولیدات فولادی کشور با وجود تمام محدودیت‌های بین‌المللی در بازار جهانی همچنان خریدار دارند و درواقع، همین موضوع تاییدکننده کیفیت فولاد ایران است.


بهره‌وری یکی از شاخصه‌های مورد توجه برای سنجش موفقیت این صنعت به‌شمار می‌رود. با این وجود باید اذعان کرد که صنعت فولاد در همه حوزه‌ها با بهره‌وری فعالیت نمی‌کند. درواقع برای رسیدن به سطوح قابل قبول بهره‌وری، مسیر پر پیچ و خمی پیش‌رویمان است. از پارامترهای موثر بر بهره‌وری در صنعت فولاد می‌توان به مواردی مانند جدید یا قدیمی بودن فناوری‌های مورد استفاده، مصارف انرژی، نیروی انسانی، نوع سرمایه‌گذاری، سیستم‌های حمل‌ونقل، قدمت ماشین‌آلات و تجهیزات، راندمان تولید و... اشاره کرد. توجه به مفهوم بهره‌وری می‌تواند اثرات مطلوب قابل‌توجهی بر وضعیت مالی شرکت داشته باشد.

از جمله این اثرات مطلوب می‌توان به کاهش هزینه‌های مواد اولیه، آب، برق، گاز و سوخت مصرفی، نگهداری و تعمیرات، ضایعات و در نهایت کاهش بهای تمام‌شده اشاره کرد. همچنین با تمرکز بر دارایی‌های مولد می‌توان ارزش‌افزوده بیشتری خلق کرد. نتیجه این فعالیت‌ها و اقدامات به‌طور قطع سودآوری بیشتر شرکت خواهد بود. استفاده از فناوری‌های روز با رشد بهره‌وری در یک مجموعه فولادی رابطه مستقیم دارد؛ یعنی با بکارگیری فناوری‌های نوین دنیا و حرکت به سمت سطوح اتوماسیون پیشرفته می‌توان زمینه رشد بهره‌وری بنگاه‌های تولیدی فراهم کنیم. توجه به این نکته ضروری به‌نظر می‌رسد که فناوری اطلاعات و ارتباطات تحول شگرفی در بهبود بهره‌وری ایجاد می‌کند.

از اینجا به بعد باید بر آینده متمرکز شویم و ببینیم مسیری که در سال‌های آینده پیش‌روی شرکت‌های فولادی ترسیم می‌شود، به کجا خواهد رفت؟ گفتنی است شرکت‌های فولادی بزرگ در چین، هند، ژاپن، کره جنوبی و اتحادیه اروپا هر کدام به نوعی حرکت به سمت استفاده از فناوری‌های انقلاب صنعتی چهارم را آغاز کرده‌اند؛ بنابراین این فناوری‌ها منجر به تغییرات بزرگی در صنعت فولاد خواهند شد. به‌عنوان نمونه، به شرکت‌های فولادساز این امکان را می‌دهند تا زمان نگهداشت موجودی را کاهش داده و نسبت به نیاز مشتری چابک‌تر عمل کنند. در همین حال این امکان وجود دارد که با استفاده از همین فناوری‌ها کنترل بسیار دقیق و کاملی بر فرآیند تولید داشته باشند که منجر به بهینه‌سازی عملیات، صرفه‌جویی در هزینه و زمان و افزایش بهره‌وری خواهد شد. بهبود بهره‌وری زمینه افزایش بازده تولید، رشد کارآیی و اثربخشی در نگهداری و تعمیرات با هوش مصنوعی و تحلیل پیشرفته را به‌دنبال دارد.

استفاده از فناوری‌های جدید، فرهنگ‌سازی و بهینه‌سازی مصارف انرژی، توانمند کردن سرمایه‌های انسانی، سرمایه‌گذاری در دارایی‌های مولد، بکارگیری سیستم‌های حمل‌ونقل مدرن، به‌روزآوری ماشین‌آلات و تجهیزات تولید و پشتیبانی، استفاده حداکثری از ظرفیت کارخانه، تامین مواد اولیه، مصرفی و قطعات یدکی با کیفیت، تحول در سیستم‌های اطلاعاتی و اتوماسیون یکپارچه، توسعه شایستگی‌های رهبران و تامین اقتصادی و پایدار منابع مالی را به همراه دارد. تولید با ظرفیت کمتر از ظرفیت اسمی، زمینه کاهش راندمان را فراهم می‌کند، چراکه از تمام منابع و قابلیت‌های خود در راستای تحقق اهداف بهره نمی‌برید و این موضوع به منزله اتلاف منابع و بهره‌وری پایین است.

در همین حال چنانچه هزینه‌ها را به دو گروه ثابت و متغیر تقسیم کنیم و بپذیریم که هزینه‌های ثابت برخلاف هزینه‌های متغیر ارتباطی به میزان تولید ندارند پس عملا با هزینه‌های ثابت یکسان میزان تولید کمتری انجام می‌شود که با بهره‌وری در تضاد است. در این میان، توانمندسازی کارکنان از طریق گذراندن دوره‌های آموزشی موثر و با کیفیت و همچنین سرمایه‌گذاری لازم برای تقویت تیم رهبری، سیستم را به سمت‌وسویی می‌برد که از یک‌سو از سرمایه‌های انسانی ارزشمند و با دانش و تجربه کافی بهره بگیریم. از سوی دیگر نیز شایستگی رهبران سازمان را توسعه دهیم. در کنار سایر عوامل موثر بر بهره‌وری، می‌توانیم با تکیه بر سرمایه‌های انسانی متخصص به‌عنوان تنها عنصر بی‌رقیب و غیرقابل کپی در عصر رقابتی امروز پیروزمندانه بر قله بهره‌وری بایستیم.

علی محمدی- مدیرعامل شرکت فولاد خوزستان

انتهای پیام/


چاپ