چشم‌انداز صنعت سیمان در سال ۹۹

گروه معدنصنعت سیمان، یکی از صنایع با سابقه و پیشینه کشور است و براساس آمار و اطلاعات موجود، کل ظرفیت تولید سیمان ایران ۸۶میلیون تُن در سال است. در این میان و در سال‌های اخیر صادرات کلینکر و سیمان به کشورهای همسایه ازجمله عراق، کویت، چین و هندوستان انجام شده و در جریان است.


به گزارش روزگار معدن به نقل از معدن 24 ، در گفت‌وگوی با عبدالرضا شیخان، دبیر انجمن صنفی کارخانجات سیمان ایران، وضعیت این صنعت کشور مورد کند و کاو قرار گرفته است که به شرح زیراست:

در سال ۹۸ صادرات به کدام کشور برای فعالان صنعت سیمان خوشایند بود؟
در سال ۱۳۹۸ به دلیل اینکه کشور چین، تعدادی از کارخانه‌های سیمان خود را متوقف کرده بود یک درخواست کلینکر (ماده اولیه سیمان) در دنیا به خاطر ایجاد تغییرات چین در ساختارهای خودش، اضافه شد.

 در این سال، حتی چین هم وارد‌کننده کلینکر شد و بر این مبنا می‌توان گفت: ما سال خوبی از نظر صادرات داشتیم به طوری که میزان صادرات سیمان و کلینکر ما در سال ۱۳۹۸، به ۱۷ میلیون تُن رسید که یک رکورد تازه در دوره بعد از سال ۱۳۹۳ بود. ضمن اینکه بحث درآمد ارزی هم مطرح بود و قیمت ارز در سامانه نیما بانک مرکزی، بالا رفته بود.

اگر افزایش قیمت ۳۷ درصدی سیمان در تیر ماه سال گذشته اتفاق نمی‌افتاد شرکت‌های سیمانی در زیان بودند؟
شرکت‌های سیمانی برای اینکه حداقل به فعالیت خود ادامه بدهند و تعطیل نشوند چند راه دارند. سودآوری، بحث کاغذی قضیه است یعنی اینکه روی پای خودشان بایستند و هزینه‌های جاری خودشان مثل حقوق و دستمزد، برق و سوخت را پرداخت کنند. اگر افزایش ۳۷درصدی اتفاق نمی‌افتاد برآورد ما این بود که کارخانه‌ها ناچارند هزینه‌های خودشان را پایین بیاورند. بدترین حالت در زمان کاهش دادن هزینه، این است که نیرو تعدیل کنیم.

کارخانه استاندارد با ظرفیت تولید یک‌میلیون تُن در یک‌سال، باید حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ نفر و حداکثر ۲۰۰ کارگر داشته باشد. همه ما الان ۲تا ۳برابر، بیش از این ارقام داریم. بالاخره صنعت سیمان، صنعت خوبی بوده یا کارخانه در مناطق محروم تاسیس شده و بحث‌های اجتماعی مطرح بوده است ما اگر مجوز افزایش ۳۷‌درصدی قیمت را نمی‌گرفتیم و تعدیل نیرو می‌کردیم، مسائل اجتماعی پیش می‌آمد. پس آن ۳۷‌درصد، رقم بالایی نبود ولی نجات‌دهنده صنعت سیمان در سال ۱۳۹۸ شد.

درباره چشم‌انداز سال ۱۳۹۹ چه وضعیتی را تصور می‌کنید؟
در سال ۱۳۹۹ پیش‌بینی خوشبینانه ما این است که مثل سال ۱۳۹۷ باشیم چون سال ۱۳۹۸، یک‌سال استثنایی بود. مگر اینکه قیمت‌ها را به درستی تعدیل کنند. اینکه می‌گوییم درست تعدیل کنند، دلیل دارد.

کالاهایی مثل سیمان و شیشه، در ۳ماهه آخر سال ۱۳۹۸ صفر درصد افزایش نرخ داشته‌اند ولی سایر مصالح ساختمانی، افزایش قیمت داشته‌اند. یک بررسی دیگر به وسیله برخی موسسات مالی و حتی مرکز پژوهش‌های مجلس شده مبنی بر اینکه تمام مصالح ساختمانی افزایش چشمگیر داشته‌اند به جز سیمان و در سال‌هایی که قرار بوده که قیمت سیمان ثابت بماند، سیمان فقط سرکوب قیمت داشته است.

 در سال ۱۳۹۹ که سال «جهش تولید» است باید به این صنعت مهم و استراتژیک رسیدگی کرد. ما می‌دانیم که قیمت فولاد، خیلی گران شده است. اگر نسبت قیمت سیمان و فولاد را بررسی کنیم تقریبا یک به ۷یا یک به ۸ یا یک به ۹ بوده یعنی سیمان ۹ برابر گران‌تر از سیمان بوده ولی امروز قیمت فولاد ۳۰ برابر سیمان است و این یک نسبت غیرمنطقی و غیرمعقول است.
 براساس توافقات قرار شد که در ۲ مرحله افزایش قیمت عملی شود یعنی نخستین مرحله در تیر و مرحله دوم باید در آبان ۱۳۹۸ اتفاق می‌افتاد و در مجموع و با این ۲بار افزایش، قیمت سیمان ۱۰۰درصد افزایش پیدا می‌کرد. در نهایت، نخستین مرحله با ۳۷ درصد افزایش در تیر سال گذشته عملی شده ولی مرحله دوم به خاطر ناآرامی‌های آبان، کلا منتفی شد. ما دیگر حق را به آنها دادیم چراکه شرایط مناسبی نبود.

صنعت سیمان، تنها صنعتی است که در دهه ۸۰ آن رشد ظرفیت‌سازی را تجربه کرد و شاید هیچ صنعتی این‌طور نبود. این صنعت، یک صنعت متعهد است. هر چند به خاطر ارزان بودن محصول آن، خیلی به آن توجه نمی‌شود.

 اعلام کرده‌اید که در سال ۱۳۹۸ درحد ۱۰.۸میلیون تُن کلینکر و ۶.۷ میلیون تُن سیمان صادر شده است. در سال‌های گذشته، برخی کشورهای همسایه ازجمله عراق، سیمان وارد می‌کردند ولی درحال‌حاضر تاکید بر واردات کلینکر دارند که ماده اولیه تولید سیمان است.


در سال گذشته به عراق و آذربایجان کلینکر صادر می‌شد حتی به عراق سیمان هم صادر می‌کردیم. اما از حدود ۳سال پیش، عراق تصمیم گرفت از واحدهای خودش بهره‌برداری کند. در نتیجه در کردستان عراق و در مناطق مرکزی، سیمان تولید می‌شود.

در همین سال ۱۳۹۹ اعلام کرده‌اید که میانگین قیمت کلینکر و سیمان صادراتی ۲۱ دلار است. آیا دیگر برای کشوری مثل عراق، سود هم دارد که کلینکر را از ایران بخرد و سیمان تولید کند؟
بله؛ برای آنها سود خوبی دارد. البته هزینه حمل به داخل عراق و هزینه‌های گمرکی به آن اضافه می‌شود ولی برای عراق هم به صرفه است یعنی تاجرانی که از ما کلینکر می‌خرند سود خوبی دارند.

می دانیم کارخانه درحال تاسیس سیمان خرم‌آباد، دچار مشکل شده و نمی‌تواند برای تکمیل، تامین منابع انجام بدهد. آیا ممکن است که این نوع کارخانه افتتاح شود و تولید بر فرض به ۱۰۰میلیون تُن گفته شده برسد؟
در یک حالت تحقق تولید ۱۰۰میلیون تنی امکان‌پذیر است و آن، اینکه قیمت سیمان منطقی شود و سرمایه‌گذار بداند برگشت سرمایه به موقع اتفاق می‌افتد اما با قیمت امروز سیمان، در سال ۱۴۰۰ این کارخانه راه‌اندازی نمی‌شوند.

مصرف داخلی کشور درحد ۵۳ و همچنین ۵۴ میلیون تُن اعلام شده است. اگر تولید کل سیمان کشور از ظرفیت فعلی و نصب شده ۸۶ میلیون تُن به ۱۰۰ میلیون تُن در سال برسد، آیا ما می‌توانیم صادرات خوبی داشته باشیم؟
به طور قطع خیر. برای اینکه سیمان، کالای صادراتی نیست. سیمان، فقط در کشورهای اطراف خودمان قابل مصرف است. کشورهای اطراف ما، مشتری هستند و روی مصرف آنها حساب باز کرده‌ایم. از نظر صادرات، سیمان یک کالای حجیم و در عین حال کم‌ارزش است. پس کرایه حمل آن، تاثیرگذار است و یک تُن سیمان تا حمل شود و به بندر ارسال کنیم به اندازه قیمت سیمان، هزینه حمل دارد. در نتیجه نمی‌تواند در مسافت‌های دور مثل قاره افریقا، قابل رقابت باشد. برای مثال، ظرفیت جذب سیمان کشور افغانستان، می‌تواند بیشتر شود ولی به شرطی که به صادرکنندگان ایرانی امیتازاتی بدهیم که بتوانند بیشتر صادر کنند یا می‌توانیم به عراق و کویت، کلینکر صادر کنیم. اگر ظرفیت تولید ما به ۱۰۰ یا ۲۰۰ یا ۳۰۰میلیون تُن هم برسد ظرفیت صادرات ما بسیار بیش از ۱۷ میلیون تُن فعلی نخواهد بود و مثلا می‌تواند ۱۸ میلیون تُن شود. حداقل تا سال ۱۴۰۰ نمی‌توانیم بیشتر صادر
کنیم.

آیا همان سیمان تولیدی (و نه کلینکر) خریدار خارجی خواهد داشت؟
خیر. همه بخش‌های اقتصاد ما مثل یک زنجیره به هم وصل است. وقتی رشد اقتصادی کشور ما منفی یا صفر می‌شود نباید انتظار داشته باشیم که ساخت‌وساز اضافه شود یا پروژه‌های عمرانی شروع شود.

در مجموع برآورد شده بود که در سال ۱۳۹۸ در حد ۳۳۰ میلیون دلار صادرات سیمان خواهیم داشت. نهایتاً از نظر دلاری چقدر صادر شد؟
محاسبه نکرده‌ایم ولی اگر مقدار صادرات سیمان و کلینکر را با قیمت‌های پایه صادراتی حساب کنیم، فکر می‌کنم کل صادرات سال ۱۳۹۸ در حد ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون دلار شده باشد.

انتهای پیام/


چاپ